9 maart 2011Het Syrische regime onder president Bashar al-Assad schrikt er niet voor terug de eigen burgers meedogenloos aan te pakken als ze niet helemaal in de regimepas lopen. Duizenden Syrische activisten die ijveren voor meer vrijheid en respect voor mensenrechten zitten nog steeds in overvolle gevangenissen opgesloten onder erbarmelijke omstandigheden.
Tot gisteren ook de bekende Syriër Haythan Al-Maleh, een 80-jarige internationaal gerespecteerde mensenrechtenadvocaat. Hij werd in oktober 2009 door medewerkers van de Syrische algemene inlichtingendienst gearresteerd en daarop zonder enig contact met de buitenwereld maandenlang gevangen gehouden. Uiteindelijk veroordeelde een militaire rechtbank in Damascus hem in juli 2010 tot een 4-jarige gevangenisstraf wegens "verspreiding van valse en overdreven informatie die kan leiden tot verzwakking van het nationaal gevoel". Overigens, militaire rechtbanken hebben in Syrië niet eens de bevoegdheid burgers te berechten. Maar dat lappen ze in Syrië koudweg aan hun laars. Net zoals het recht om voor onschuldig te worden gehouden en het recht op verdediging, rechten waarop Al-Maleh niet kon bogen.
Als lid van de delegatie voor Mashreklanden in het Europees Parlement heb ik al ettelijke malen de mensenrechtensituatie in het land aangeklaagd, in het bijzonder de verontrustende situatie in de gevangenissen. "Er is geen enkel vuiltje aan de lucht", krijg ik dan steevast als antwoord van de Syrische vertegenwoordigers. Toch is de zaak van Al-Maleh een duidelijk voorbeeld van hoe mensen in Syrië fundamentele rechten worden ontnomen. Want de man had enkel maar publieke verklaringen afgelegd over het wettelijke en politieke stelsel in Syrië. De gevangenistijd van Al-Maleh kwam dus in feite neer op een straf voor de uitoefening van het legitieme recht op vrije meningsuiting, zoals dat is neergelegd in het Internationaal Verdrag voor Burgerlijke en Politiek Rechten waarbij Syrië partij is.
Maar kijk, de wonderen zijn de wereld nog niet uit. Na maandenlange druk op de Syrische autoriteiten is Haythan Al-Maleh gisteren vrijgelaten. Na anderhalf jaar kon hij in zijn eigen huis overnachten. Een kleine overwinning in vergelijking met de vele andere nog opgesloten gewetensgevangenen, maar wel een belangrijke. Deze vrijlating kan ons alleen maar sterken in de overtuiging dat wij de Syrische bevolking, en in het bijzonder de mensenrechtenverdedigers onder hen, onze volledige steun moeten geven in het streven naar respect voor hun mensenrechten. Net zoals de gebeurtenissen in Tunesië, Egypte, Libië en andere landen in de Arabische wereld aantonen, moet ook Damascus beseffen dat onderdrukking van de eigen bevolking geen optie is, maar de burgers uiteindelijk alleen maar mondiger zal maken...