Mariano Rajoy, de ietwat kleurloze sigarenliefhebber uit Galicië, resideert van nu af in La Moncloa, de ambtswoning van de Spaanse premier. Met het mes van Europa en de markten op de keel kon hij niet anders dan de zetelende Zapatero een pandoering van jewelste geven.
300 000 extra
Dat de Partido Popular het laken naar zich zou toetrekken was duidelijk. Met 186 op de 350 zetels heeft de PP een comfortabele meerderheid in de Spaanse Cortes. Die is niet te danken aan een massaal aantal nieuwe kiezers ( amper 300000 extra!) maar wel door het decimeren van de socialistische partij. Niet minder dan 4,5 miljoen stemmen is de PSOE onderweg verloren. Net genoeg nog voor 110 zitjes, een historisch dieptepunt.
Amaiur
Het leeuwendeel van die verloren stemmen ging naar partijen die streven naar onafhankelijkheid. Convergencia, de pro-Catalaanse centrumpartij, die in een minderheidsregering in Barcelona de plak zwaait ging verder op haar overwinningselan en behaalde de kaap van de 1 miljoen kiezers.
Voor wat betreft Baskenland was de voorman van PNV, die andere nationalistische machtspartij, Inigo Urkullu duidelijk: " vandaag is opnieuw gebleken dat Spanje Spanje is en Baskenland Baskenland". In "zijn" Baskenland heeft hij echter niet langer het alleenrecht op pro- Baskisch succes. Met 350 000 kiezers sleepte Amaiur 7 zetels in de wacht en wordt het prompt de grootste politieke partij in Euskal Herria. Voldoende voor een privé- audiëntie bij de vorst. Inaki Antigüedad, leider van Amaiur en republikein tot in het diepst van zijn vezels, aanvaardde zonder morren: " ik ga langs, om eens duidelijk te zeggen waar het voor Baskenland op staat...". Een man met een missie.
Ook in Galicië, Aragon en de Canarische eilanden haalden autonomisten zetels binnen. Samen goed voor 37 stuks. Voldoende om ervoor te zorgen dat de PP en de PSOE niet zonder referendum de grondwet kunnen aanpassen.
Madrid versus de regio's
Toch is die blauwe triomf allerminst goed nieuws voor de autonome regio's. De conservatieven houden de Spaanse eenheidsgedachte hoog in het vaandel en lopen alles behalve warm voor decentralisatie of regionalisme. Het zijn dan ook de regio's die de eerste prijs zullen betalen in de door Rajoy aangekondigde besparingsplannen.
Aftredend burgemeester van Barcelona, Jordi Hereu i Boher ( PSC), zag de bui al hangen toen hij op zondag 22 mei naar de stembus ging. Zijn minderheidscoalitie vertoonde al wat barsten sinds de Catalaanse verkiezingen van oktober vorig jaar. Toen sloeg het centrum- rechtse en nationalistische Convergentie een eerste keer genadeloos toe. Daarbovenop stonden deze gemeenteraadsverkiezingen volledig in het teken van het "overgemediatiseerde "duel tussen de regerende socialisten en de Partido Popular. In Barcelona was "de vraag van 1 miljoen" dan ook: verliezen de socialisten ook de hoofdstad van Catalonië?
Zijn vrees was gegrond; de nationalistische "Convergencia- trein" had weinig medelijden en nam Spanje's tweede stad probleemloos in. Voor het eerste sinds het wegvallen van dictator Franco wordt de Catalaanse hoofdstad niet bestuurd door een socialist. Samen met het linkse "Esquerra Republicana de Catalunya" en de republikeinse groenen lijkt het mogelijk om een sterk, pro- Catalaans bestuur op de been te brengen.
Ook andere centrumsteden ( vb. Girona, Vic,...) bezweken voor de huidige trend van nationalistische overwinningen. Naast gemeentelijke verkiezingen werd er ook gekozen voor nieuwe provinciale raden. De vier Catalaanse provinciën (Lerida, Barcelona, Girona en Tarragona) kleuren blauw. Niet de lichte teint die staat voor het bij momenten uiterst conservatieve PP, maar het donkerblauwe van Convergentia.
De Vlaamse media slaagde er weer in de Spaanse gemeente en provincieverkiezingen te beperken tot het duel tussen de socialistische premier Zapatero en de Partido Popular. In de Spaanse media waren het wél de resultaten van nationalisten uit de "opstandige" regio's die de voorpagina haalden. Het resultaat van het kort voor deze verkiezingen ten dode opgeschreven Bildu (zie Nieuw Vlaams Magazine mei) sprong het meest in het oog. De intentie om de nieuwe partij te kraken had duidelijk een averechts effect. Als een boemerang kwam Bildu terug in het gezicht van zij die haar op onrechtmatige en onrechtvaardige manier trachtten te muilkorven. Vanuit het niets brak de partij door in heel Baskenland en Navarra. Neem nu het tot de verbeelding sprekende dorp Gernika. De meerderheid in de gemeenteraad wordt gevormd door Bildu, de enige oppositiepartij is het centrum - rechts nationalistische PNV. Anderen komen niet meer voor. Eenzelfde beeld bestaat in verschillende Baskische gemeenten. Niet enkel landelijk Baskenland ging voor de bijl. Twee van de drie grootste Baskische steden komen in handen van nationalisten. In Bilbao behoudt PNV haar meerderheid en in Donostia ( San Sebastian) neemt Bildu als grootste het initiatief bij de onderhandelingen voor het gemeentebestuur, met de burgemeesterssjerp als inzet.
In Baskenland was het met spanning uitkijken naar de resultaten in de drie provincies. Deze spelen een cruciale rol. Zij innen immers de belastingen en dragen deze over aan de Baskische overheid. Die laatste beslist dan hoeveel er wordt afgestaan aan Spanje. In dat opzicht geniet Baskenland van een uniek voordeel; zij zijn zelf verantwoordelijk voor de belastingen en dragen enkel datgene over voor de bevoegdheden waarvoor het geen verantwoordelijkheid draagt: defensie, delen van justitie etc. Een systeem waar de N-VA van droomt! In de drie Baskische provinciën smeden de nationalisten van Bildu, PNV en Aralar vandaag coalities. De Spaansgezinden van PP en PSOE zijn gedoemd om een rol in de oppositie te spelen
Bij de verkiezingen ( 5 mei 2011) voor een nieuw Schots parlement behaalden de Schotse nationalisten van SNP ( Scottish National Party) een monsterscore. Niet minder dan 69 zetels (op een totaal van 130); een volstrekte meerderheid.
De afgelopen vijf jaar werd Schotland al bestuurd door een SNP- minderheidsregering onder de vakkundige leiding van Alex Salmond. Hij koos de weg naar verdere Schotse autonomie en investeerde in goed beleid. De Schotse bevolking geeft hem nu gelijk en de kans om op hetzelfde elan verder te gaan. Salmond kondigde alvast een referendum over Schotse onfhankelijkheid aan. Dat zou plaatsvinden aan het einde van zijn tweede termijn (medio 2014).
Op donderdag 3 maart heeft Wales in een referendum gekozen voor een grotere zeggensmacht over de eigen bevoegdheden. Ruim 35% van de stemgerechtigden daagde op en stemde met een kleine 65% voor meer autonomie. Zo zal de "Welsh National Assembly" zelfstandig wetten kunnen aannemen voor de aan Wales toegewezen bevoegdheden. Totnogtoe was dit enkel mogelijk met instemming van Londen.
Als Welshe meerderheidspartij was onze EVA- partner, Plaid Cymru,de motor achter dit referendum. Tijdens een intense campagne werd de focus gelegd op het groeiende identiteitsgevoel onder de Welsche bevolking. Steeds vaker wordt een verschil met de rest van Groot- Brittannië waargenomen. De Keltische bevolking leefde jarenlang in één van de meest verarmde gebieden van het Britse eiland. Door gerichte maatregelen wist de Assembly Wales uit dit economische en sociale dal te trekken.
De Catalaanse nationalisten van CiU (Convergentia i Unio) zijn de onbetwistbare winnaar van de Catalaanse verkiezingen (28 november 2010). Met ruim 38 % sturen ze maar liefst 62 verkozenen naar het parlement; slechts zes zetels te weinig voor een volstrekte meerderheid. Ook de independentisten van het nieuwbakken "Solidaritat Catalana par indepencia" boekten succes. Na goed 14 dagen legde Artur Mas de eed af als president van Catalonië. Zijn partij vormt een minderheidsregering, met steun van enkele oppositiepartijen. Zo zal het linkse, republikeinse Esquerra, onder meer van onze EVA- collega Oriol Junqueras, de meerderheid steunen wanneer het voorstellen doet die de Catalaanse staat dichterbij kunnen brengen.
De Catalaanse bevolking heeft duidelijk haar stem gegeven aan pro-Catalaanse partijen en wijst ze de bemoeienissen van Madrid resoluut af. Vooral de degradatie van het "Estatut" enkele maanden terug zit de Catalanen hoog. De boodschap is overduidelijk: "Wij zijn een natie, wij beslissen zelf!"
Meer info verkiezingen Verenigd Koninkrijk, april 2010.
Meer info verkiezingen Frankrijk, april 2010.
Na de verkiezingen van juni 2009 koos de Nieuw Vlaamse Alliantie ervoor terug toe te treden tot de politieke groep van Europese Regionalisten en democratische volksnationalisten van de Europese Vrije Alliantie.
Europa is een boeiend continent, een bonte mengeling van regio's, gemeenschappen, volkeren, culturen en talen. In een één geworden unie wordt dit wel eens over het hoofd gezien: "zijn we immers niet allemaal Europeaan?"
Om dit grijze eenheidsdenken wat te temperen kiest de Europese Vrije Alliantie voor een versterking van de autonomie en het zelfbeschikkingsrecht van volkeren en gemeenschappen. Zoals opgenomen trouwens in het handvest van de Verenigde Naties dat stelt dat "elk volk het recht heeft zelf te bepalen hoe ruim het zijn autonomie wenst in te vullen".
De E.V.A. wil deze diversiteit beschermen en tegelijkertijd, als pro- Europese politieke partij, de vruchten plukken van wat een sterkere unie kan bieden. Het politieke instrument daartoe is de subsidiariteit, waarbij het besluitvormingsproces dichter bij de burger wordt gebracht.
De Europese Vrije Alliantie groepeert een veertigtal partijen uit zeventien lidstaten met uiteenlopende doeleinden. Democratische Volksnationalisten uit Schotland, Catalonië en Vlaanderen ijveren voor een eigen onafhankelijke staat binnen Europa. Regionalisten streven dan weer naar meer lokale bevoegdheden, erkenning van hun historische taal en naar respect voor hun identiteit.
In het Europese Parlement gaan de zeven verkozen E.V.A- leden voor het volwaardige lidmaatschap van hun regio en de verdediging van het recht op zelfbeschikking voor alle volkeren binnen en buiten de Unie. Het meertalig karakter van de E.U. is van prioritair belang en de positie van de nog niet erkende talen zoals het Euskara (Baskisch), Cymraeg (Welsh), Galego (Galisisch) en Catalan ( Catalaans) vraagt blijvende aandacht.