De NAVO op weg naar een historische omslag?

Op de NAVO-top in Lissabon van afgelopen weekend was het de bedoeling dat de veiligheidsorganisatie zich opnieuw zou uitvinden en een toekomstvisie voor de komende 10 jaar zou ontplooien. Daar was het dan ook de hoogste tijd voor. Het juk van de Oost-West tegenstellingen mag dan al wel een hele tijd geleden van de NAVO-schouders zijn gevallen, ook de aanslagen van 9/11 liggen alweer negen jaar achter ons. De Alliantie denkt er langzamerhand zelfs aan Afghanistan aan de Afghanen over te laten.

"Een historische top". Dat zou het dus worden, voorspelde NAVO secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen. Een nieuwe bestaansreden was er nodig, niets meer en niets minder. Toegegeven, cybercriminaliteit en het beschermen van handels- en energieroutes, het zullen belangrijke thema's worden voor de Alliantie na het avontuur in Kaboel en omstreken. Maar historisch?

Lissabon was meer een top van de gemiste kansen. Ik kan me niet van de indruk ontdoen dat de NAVO nog steeds in Koude Oorlogstermen denkt. "Zolang atoomwapens bestaan in de wereld, zal de NAVO gebruik maken van kernwapens". Zo redeneerde de NAVO in de Portugese hoofdstad. Dat is natuurlijk wel wat gemakkelijk. Eerst moet de rest van de wereld over de brug komen, en dan zullen we nog wel zien wat we doen. Europese staten die kernwapens op hun grondgebied hebben staan (Nederland, Duitsland, maar ook België), willen het liefst zo snel mogelijk van die dingen af, of daar hebben ze althans al toe opgeroepen. Geen onlogische vraag, als je weet dat het militair nut van de op Europese bodem geplaatste kernwapens is gereduceerd tot 0.

Maar niet getreurd, de Europeaan mag dubbel op beide oren slapen. De NAVO-landen hebben immers ook besloten een antiraketschild te bouwen dat Europa zou beschermen tegen middellangeafstandsraketten. Lees: we moeten ons beschermen tegen aanvallen vanuit Iran. België zal 3,5 miljoen euro bijdragen voor de ontwikkeling van het schild, gespreid over zeven jaar. 

Een van de oorspronkelijke bedoelingen van het schild was de verdere reductie van de huidige kernarsenalen. Of althans, dat dachten we. Nu blijkt het tegendeel waar. We krijgen nu én Amerikaanse kernwapens én een Amerikaanse Missile Defence light. Tja, dat kan natuurlijk ook. Alleen, er blijven tal van vragen over de werking en doeltreffendheid van een dergelijk systeem. Experten zijn het allerminst over het nut ervan eens. Het lijkt er daarom sterk op dat Amerikaanse bedrijven in deze economisch moeilijke tijden best een duwtje in de rug konden gebruiken.

De NAVO is een nuttige organisatie. Wie wil er niet in een veilige wereld wonen? Maar om echt een historische breuk met het verleden te maken, zijn wellicht toch wat moedigere stappen nodig dan diegene die in Lissabon zijn gezet.